Sectie A-147 (Voorstraat 18)

Aan het begin van de negentiende eeuw was deze locatie bij de familie Ter Steeg in gebruik als bakkerij en tapperij. Bij de aanvang van het kadaster (anno 1832) werd het perceel geregistreerd op legger 160 als sectie A-147 (huis en erf), eigendom van de nazaten van bakker en tapper Klaas ter Steeg.

Een uitgebreide, verhalende geschiedenis van deze locatie hebben we beschreven in het artikel het Jugendstilpand.

Fragment van kadastraal minuutplan anno 1832 (sectie A-147).

Legger 160/2: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van de nazaten van bakker Klaas ter Steeg en echtgenote Fennegien Vedelaar. Klaas was op 22 januari 1818 overleden, in de Voorstraat no. 58. Fennegien was op 10 september 1829 gestorven.

Overijsselsche Courant, 20 juni 1834.

In 1835 verkoop. Over op:

Overijsselsche Courant, 14 augustus 1835.

Legger 227/2: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van landbouwer Berend Tiebert te Duits Wielen. In 1840 verkoop. Over op:
Legger 262/2: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van bakker Hillebrand Jan Thomas ter Steeg en echtgenote Christina Meuleman. Zij zijn op 15 oktober 1835 getrouwd te Stad Hardenberg.

Notaris Jan Aeyelts Averink verleed op 17 maart 1843 een hypothecaire akte op verzoek van bakkers en winkeliers Hilbrand Jan Thomas ter Steeg en Christina Meuleman. Zij verklaarden zo tezamen, als ieder afzonderlijk, 600 gulden schuldig te zijn aan schipper Hermannes Santman. Tot onderpand stelden ze een huis en erf, staande in de Stad Hardenbergh, tusschen eene dwarsstraat en het huis van Lephert Santman, kadastraal bekend A numero 147 (aktenr. 22, scan 52).

In 1851 verkoop. Over op:
Legger 349/2: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van koopman en winkelier Zandrie Koeslag ene echtgenote Hendrika van der Velde. Zij zijn op 20 april 1848 getrouwd te Stad Hardenberg. Huisnr. A-106.

Fragment van kadastrale minuutkaart, anno 1881 (sectie A-147).

In 1882 verkoop. Over op:
Legger 1513/5: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van vleeschhouwer / slager Liepman Leman. Hij trouwde op 17 augustus 1897 te Hasselt met Sientje Keizer.

Salland’s Volksblad, 21 maart 1903:
Woensdagmiddag leidde de slager Leman uit Hardenberg een wondermooie koe rond (’t beest woog 1000 pond). ’t Was om aan zijn klanten te laten zien van wat voor beesten zij vleesch ontvingen. Zeker een handige en klanten winnende reclame.

Salland’s Volksblad, 13 november 1903:
De ondergetekende bericht dat vanaf heden dagelijks bij hem te bekomen is, eerste kwaliteit rundvleesch, alsmede heerlijke rolpens in ’t zuur, kook-, rook- en boterhamworst, alles tegen zeer billijke en concurrerende prijzen. Rolpens en worst kan naar verkiezing in elke hoeveelheid geleverd worden. Hardenberg, L. Leman.

Salland’s Volksblad, 1 april 1904:
De paaschkoe, door den heer Leman, slager alhier, geslacht, weegt schoon aan den haak 1800 pond. Een prachtdier! Maandag alhier rondgeleid, wekte het kolossale dier veler bewondering. Men zie de advertentie in dit blad.

Heden, zaterdagavond, is aan de haak te bezichtigen de buitengewone, zware, vette koe, wegende het kolossale gewicht van pl.m. 1800 pond, welke is aangekocht op de Zwolsche markt en herkomstig van den heer G. Jager te Giethoorn. Wie nu eens heerlijk wenscht te smullen, vervoege zich in de nieuwe Vleeschhouwerij van L. Leman.

Prentbriefkaart van de Voorstraat, uitgegeven door de weduwe F. Goris in Hardenberg. De ingang naar de Kruisstraat bevindt zich ter hoogte van de straatlantaarn en daarachter staat het hoekpandje van de weduwe Koeslag, anno 1907.

Salland’s Volksblad, 24 september 1909:
Notaris Stuart te Heemse zal voor mej. de wed. Z. Koeslag en kinderen op dinsdag 5 october in het hotel Oosthout te Stad Hardenberg doen inzetten: een woon- en winkelhuis staande op een gunstigen stand op den hoek van de Voorstraat en de Kruisstraat (te Stad Hardenberg), groot 1 are 74 centiaren. Te aanvaarden 1 nov. 1909.

Salland’s Volksblad, 22 oktober 1909:
Het door notaris Stuart verkochte huis van de wed. Z. Koeslag bracht f. 2500 op. Kooper was de heer Leman, alhier.

Liepman Leman liet zijn winkelpand kort na de overname renoveren. Het casco met het geknikt wolfdak bleef grotendeels onaangetast, maar de voorgevel werd vervangen. Helaas zijn ons geen foto’s bekend van vóór 1910 waarop de oude gevel goed zichtbaar is, zodat we niet precies weten hoe het er voor die verbouwing heeft uitgezien. De enige afbeelding die we hebben, waarop het oude huis enigszins zichtbaar is, staat op bovenstaande prentbriefkaart uit 1907.

Slager Leman liet de voorgevel van het pand bouwen met Jungendstil-kenmerken. De winkel op de hoek van de Voorstraat en de Kruissteeg kreeg een groot etalageraam en een brede kroonlijst in de top. In de puibalk werden afgeronde lisenen aangebracht, waarin het jaartal 1910 werd vermeld. Aan weerszijden van de gevel werd een bolbekroning op lagere delen geplaatst. Onderaan de etalage van Lemans winkel stond met kapitale letters geschreven vleeschhouwerij, zoals duidelijk op de prentbriefkaart hieronder te zien is. Enkele jaren na de opening van zijn nieuwe winkel – aan het einde van de Eerste Wereldoorlog – zou hij zich ook gaan toeleggen op de verkoop van vis. De Hardenbergers konden bij hem terecht voor schelvis, bot en schol.

Prentbriefkaart van de Voorstraat, met geheel rechts het winkelpand van de joodse vleeschhouwer Mozes Leman op de hoek met de Kruissteeg.

Leman hield ervan met humor te adverteren. Zo plaatste hij in 1927 in het Salland’s Volksblad:
25 gulden beloning voor degene die een weggevlogen papagaai terugbrengt. Het dier roept niets anders dan ‘Koopt uw vleeschwaren bij Leman!’

Deze foto werd in 1930 afgebeeld in het Drents-Overijsselse familieweekblad Eigen Erf. Geheel rechts is nog net de entree van slager Leman te zien.

Legger 1513/6: Sectie A-147. Huis en erf. In 1932 verbouw woning en verkoop. Over op:
Legger 2669/1: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van vleeschhouwer / slager Mozes Leman en echtgenote Ottilia Levie. Zij zijn op 2 september 1932 getrouwd te Stad Hardenberg.

Fragment van kadastrale minuutkaart anno 1932 (sectie A-147).

In 1933 verbouw. Over op:
Legger 2669/2: In 1936 verkoop. Over op:
Legger 1513/20: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van vleeschhouwer / slager Liepman Leman te Avereest en mede-eigenaren. In 1937 boedelscheiding. Over op:
Legger 2837/1: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van slager Mozes Leman.

Festiviteiten rond het 40-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina. Geheel links de winkel van slager Leman aan de Voorstraat.
De joodse kinderen Mathilde Leman (1934-1943 Auschwitz), Liepman Leman (1936-1943) en Sientje Leman (1933-1943), ca. 1940. Zij kwamen om in concentratiekamp Auschwitz.
Prentbriefkaart van de Voorstraat, met rechts bakkerij Van der Haar en links, op de hoek van de Kruissteeg, slagerij Leman.

In 1955 boedelscheiding. Over op:
Legger 3401/1: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van slager Julius Jacobs aan de Deurningerstraat te Enschede. In 1955 verkoop. Over op:
Legger 3402/1: Sectie A-147. Huis en erf. Eigendom van Marten Eggengoor en echtgenote Egberdina Pullen. In 1969 hermeting. Over op:

Fraaie kleurenfoto uit de jaren ‘60 van Het Zuivelhuis van de fam. Eggengoor.
De Voorstraat met boekhandel en rookwarenspeciaalzaak Snel, gevolgd door schoenmaker Willering, ca. 1960.
Z.K.H. Prins Bernhard, minister Toxopeus, Commissaris Ridder de Van der Schueren en burgemeester De Goede van Hardenberg wandelen in de Voorstraat ter hoogte van het zuivelhuis van Eggengoor, anno 1963.
Jamin ijsverkoop door Wim Eggengoor, anno 1964.

Legger 3402/2: Sectie A-147. Winkel, huis en erf.

Boekhandel Snel, schoenmaker Willering en Zuivelhuis Eggengoor, anno 1966.
Wim Eggengoor in de winkel, anno 1967.
Winkelmeisjes Hilly Kampherbeek en Ria Steen-Redeker, 3 september 1972.
Scan van originele bouwtekening, anno 1976 (bron: Gemeentearchief Hardenberg).

In 1976 werd de melkzaak beëindigd, verkocht en verbouwd. Over op:
Legger 4448/1: Sectie A-147. Winkel, huis en erf. Eigendom van C.L. Pan te Utrecht en S.C. Pan te Leiden. Op 8 april 1977 opende het restaurant Azië.

Na het vertrek van de familie Eggengoor werd het voormalig Zuivelhuis verbouwd tot chinees restaurant (Beeldbank Historische Vereniging Hardenberg e.o.).

Legger 4448/2: Sectie A-147. Restaurant, bovenwoning en erf. In 1981 verkoop. Over op:
Legger 4698/1: Sectie A-147. Eigendom van S.L. Pan, L.M. Pan en S.C. Pan. In 1985 werd restaurant Azië gewijzigd in restaurant Tjen Sang en in 1989 in restaurant Paradijs. Vanaf 1 februari 1997 zette de nieuwe eigenaar het restaurant voort onder de naam China Garden.

5 reacties op Sectie A-147 (Voorstraat 18)

  1. Deze nieuwbouw past niet in het straatbeeld. Zonde er is al zoveel afgebroken de laatste jaren. Laat het renoveren dat zou weer mooi in het straatbeeld passen. En er is weer wat ouds overeind blijven staan wat ook mooi is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.