Sallands Volksblad anno 1948

1948-01-02 Nieuhoff vertrekt. De heer G.A.R. Nieuhoff, dierenarts te Hardenberg, is met ingang van 1 januari 1948 benoemd tot dierenarts ter bestrijding van besmettelijke ziekten, voor de plaatsen Wierden en Hellendoorn. In zijn plaats is tot dierenarts te Hardenberg benoemd de heer Sinnema. Voor de landbouwende bevolking van Gramsbergen en het noorden der gemeente Hardenberg, is dit een zeer belangrijk besluit. De heer Nieuhoff was aller vriend en raadsman, die men niet graag ziet vertrekken (zie advertentie van nieuwe dierenarts Sinnema in deze krant).

1948-01-23 Rouwadvertentie van Berend Jan Wolbink, secretaris der Chr. Hist. Kiesvereniging Radewijk, voorzitter van het bestuur van de afdeling Radewijk van de C.B.T.B.

1948-01-23 In memoriam: veldwachter Jansen. De oud-gemeenteveldwachter Jansen is niet meer. Op 74-jarige leeftijd is hij heengegaan. Lange jaren heeft hij dienst gedaan en ongetwijfeld weten velen zijn markante persoonlijkheid nog goed voor de geest te halen. De man met zijn grote snor en zijn immer kalme gangetje, als hij fietste door het dorp Lutten, wist ons als kinderen wel respect in te boezemen etc.

1948-01-30 Terug uit Indië. Zaterdag is met de ‘Volendam’ uit Indië teruggekeerd onze plaatsgenoot G. Schutte uit de Voorstraat. Hij vertrok voor ongeveer 2½ jaar als vrijwilliger, kwam eerst in opleiding in Engeland, daarna in Amerika, vanwaar hij naar de tropen ging. Gelukkig is hij ongedeerd uit de strijd teruggekomen en stapte hij zaterdagavond de ouderlijke woning weer binnen. Dat hem een hartelijke ontvangst was bereid, bleek uit de fraaie bloemen, die op de tafel prijkten, terwijl het huis te klein was om alle belangstellenden te ontvangen.

1948-01-30 Rouwadvertentie van Berend Jan Wolbink, in de ouderdom van 60 jaar, begraven op kerkhof Nijenstede aan de Stationsstraat te Hardenberg.

1948-02-06 Comité Monumenten. Op initiatief van de burgemeester, is ook in deze gemeente een oorlogsgraven- tevens oorlogsmonumenten-comité opgericht. Tot voorzitter is benoemd de heer A. de Jong te Bergentheim, secretaris de heer A. Sportel te Hardenberg, penningmeester de heer Alb. Weerts te Kloosterhaar. Voorts hebben zitting de heren H. van Faassen te Schuinesloot, G.J. Iemhoff te Radewijk, W. Merjenburgh te Bergentheim, Th.H. Schuurman te Slagharen, J.B.M. Wamelink te Hardenberg, E. Schutte te Heemse en J.H. van Engbrink te Bruchterveld.

1948-02-13 Watervloed 1946, Baalder overstroomd. ’t Was van de wekke twie joar ‘elene dat Boalder oaverstroomd is etc.

1948-03-05 Bijna gestikt. Radewijk. Nadat de familie F. Luchies de uitvoering der Zangvereniging te Radewijk (D.I.T.U.) bezocht had, keerde zij huiswaarts en begaf zij zich ter ruste. Omstreeks drie uur werd een van het gezin wakker en bemerkte, dat het woonvertrek vol damp was. De kachel had men te veel afgesloten, het gezin was bijna gestikt in kolendamp.

1948-03-05 ‘De Peppel’ weer gemeentebezit. Na een korte besloten zitting waarbij de gemeenteraad van Hardenberg behandelde een brief van burgemeester Van Oorschot betreffende het terugkopen van de voormalige ambtswoning ‘De Peppel’ door de gemeente, merkt de voorzitter, wethouder Valkman op, dat de raad blij zal zijn dat deze penibele kwestie tot een oplossing is gekomen. Uit de brief van de burgemeester blijkt, dat deze heeft aangekocht het buiten ‘Nijenstede’ zodat de chirurg de heer Drijber op ‘De Peppel’ kan blijven wonen. Door de aankoop van ‘Nijenstede’ aldus de brief, zal ik ‘Peppel’ niet meer voor eigen gebruik nodig hebben en verklaar ik mij bereid deze woning weer aan de gemeente af te staan voor de kostende prijs van f. 12.900,- zulks ingaande 1 januari 1948. Als voorwaarde wordt gesteld, dat deze woning voortaan zal worden bewoond door de heer Dr. Drijber, tenzij de gemeente haar nodig zal hebben voor ambtswoning. Met algemene stemmen besluit de raad ‘De Peppel’ weer als ambtswoning voor de gemeente aan te kopen. Wethouder Valkman feliciteerde burgemeester Van Oorschot, die inmiddels weer ter vergadering was gekomen met het besluit van de raad en dankte hem voor de oplossing van zijn belofte. Burgemeester Van Oorschot hoopt dat de woning de eerste 10 jaar niet als ambtswoning zal behoeven te worden gebruikt. Hij hoopte tot zijn 65e jaar de gemeente te mogen dienen.

1948-03-05 Uit het grijs verleden. Interessante oudheidkundige vondst. Er hebben in het land van Gramsbergen ook ongeveer 1000 jaar voor het begin van onze jaartelling al mensen geleefd en wellicht gewoond. Hoe we dat kunnen beweren? Wel, ze hebben hun sporen achtergelaten en een van die sporen is zo juist ontdekt. Voor ons op tafel ligt een bronzen bijl van fraai model. Als we hem in de hand nemen wordt hij langzaam warm. Wonderlijke gedachte, dat hij ongeveer duizend jaar en misschien wel meer voor het tijdperk, waarin de Romeinen hier waren, ook warm is geweest van handen, die hem keurend, waarderend hebben vastgehouden. Bij de ruilverkavelingswerkzaamheden in het waterschap de Molengoot is hij van een diepte van 90 cm. naar boven gehaald. Op de grond, waarin hij zat, heeft bovendien vroeger nog een veenlaag gelegen etc.

1948-03-12 Geslaagd. Rheeze. Het hoofd der school te Rheeze, de heer Z. Groothuismink, slaagde voor het diploma ‘psychologie in de schoolklas’ uitgegeven door het Psychologisch Instituut onder leiding van Dr. J. Luning Prak te Den Haag.

1948-03-19 In memoriam: J. Grooters. Dinsdag is plotseling overleden de heer J. Grooters, die jarenlang een meubelzaak heeft uitgeoefend in de Voorstraat, welke hij tot grote bloei wist te brengen en die de laatste jaren met zijn echtgenote rustig woonde in een nieuwe villa bij de Vechtbrug, gebouwd op de plaats van het ouderlijk huis. Hij was een bekend middenstander, die ook in het maatschappelijk leven zijn beste krachten heeft gegeven. O.a. was hij commissaris van de Hardenberger Bank en is hij lid geweest van de Raad van de vroegere gemeente Stad Hardenberg, waar hij door wijlen J. Weitkamp werd opgevolgd. Ook op het Christelijk terrein gaf hij zijn beste krachten. Meer dan 10 jaar was hij secretaris geweest van de Chr. Nat. Schoolvereniging, een functie die veel arbeid vroeg. Tot op het laatst toe was hij meelevend met de C.H. partij, wier beginselen hem dierbaar waren. Plotseling heeft de Heere hem tot hoger heerlijkheid opgeroepen.

1948-03-19 Voor het Tribunaal. Voor het tribunaal stonden een viertal politieke delinquenten uit Hardenberg en Gramsbergen terecht, nl. de jongste zoon van de befaamde familie Boelo Rötgers uit Bergentheim, gebr. Bril uit Den Velde en G. Kleinebuul uit de Vrouwenhoek. Anjo Rötgers was jeugdstormer en lid van de Weerafdeling der Beweging. Meldde zich voor Afrika. Dit ging echter over en in plaats van in de warme streken kwam hij terecht in het barre Rusland. Als lid der Oostcompagnie ging de jongen geüniformd naar de Oekraïne. Toen hij eens met verlof was, werd hij door H. Rötgers en W.A. Bos (van de KK) meegenomen naar Bruchterveld, waar een inval werd gedaan bij meester Van Engbrink. Hiertrof men twee onderduikers aan, nl. gebr. Haasjes, die beide werden meegenomen naar Erica. Ook de heer v. E. moest mee. Hij werd echter spoedig weer vrijgelaten. Voorts werd Ds. Brink ingerekend. Een der broers Haasjes stierf in het kamp Neuengamme. Anjo R. verklaarde na het geval – Bruchterveld – afschuw te hebben gekregen van alles wat verband hield met arresteren enz. Ook was hij alleen maar ter assistentie mee geweest. Zijn verdediger mr. Bruyn betoogde, dat verd. nooit innerlijk gemeen was. Anjo kreeg tenslotte een straf van 4 jaar met aftrek van voorarrest. Albert en Gerrit Jan Bril werden in 1940 lid van de W.A. De laatste werd wachtmeester, vaandrig, vendelcommandant. Albert haalde geen rang. Kwam bij de hulpdienst van de Landwacht. Gerrit Jan kwam bij de ‘echte Ned. Landwacht’, werd zelfs plaats. commandant. opsporen van onderduikers, controle persoonsbewijzen en huiszoekingen werden hun dagelijks werk. Bij Datema te Oud-Lutten vonden ze een radio. Zij beriepen zich nu op een grote hekel aan de zwarte handel, daarom traden ze zo op. Maar de pres. zei, dat op persoonsbewijzen niet stond aangetekend wie zwarthandelaar was. Op weg naar Rijstenberg in Loozen, waar een varken zou worden gepakt ‘voor grote gezinnen’ hield een Duitse luisterpost hem aan. Bij een der onderzoeken werd een brief gevonden met namen van illegalen. De hoofdwachtmeester De Hertog werd gearresteerd en later door de Duitsers vermoord. De verdediger mr. Willinge Gratama, wees er op, dat hij vele brieven kan overleggen van Gramsbergenaars, waarin wordt betoogd, dat de gebr. nooit onderduikers hebben gearresteerd. Vonnis: Albert Bril 4 jaar, Gerrit Jan Bril 4½ jaar. Beide met aftrek. G. Kleinebuul kreeg heel wat minder aangename opmerkingen van de voorzitter te horen. Hij gaf niets toe van hetgeen waarvan hij werd beschuldigd, of van hetgeen getuigen verkaarden. Kleinebuul was er bij, dat van Jan te De Krim meubelstukken en boerengereedschap werd gehaald, daar de boerderij moest worden geliquideerd enz.

1948-03-19 In memoriam: notaris Geert Jacob Schut. Donderdag verspreidde zich het ontstellende bericht dat notaris Schut plotseling het tijdelijke met het eeuwige had verwisseld. De notaris was onderweg in Drenthe, werd in de buurt van Hoogeveen niet goed en door degenen, die bij hem in de auto zaten, naar het ziekenhuis aldaar vervoerd, waar hij binnen zeer korten tijd overleed. Het is wel een zeer aangrijpende week, met name voor de inwoners van de Brink. De heer Schut zou zaterdag nog burenplichten vervullen bij het uitdragen van wijlen de heer Grooters. En thans is ook hij zelf reeds verscheiden uit de aardse beslommeringen! In het maatschappelijk leven vervulde de heer Schut verscheidene functies; zo was ook hij commissaris van de Bank en oud-penningmeester van de Chr. Nat. Schoolvereniging. De laatste tijd moest hij een kalm leven leiden, wat gezien zijn drukke praktijk niet altijd gemakkelijk viel. Nu is op eens het einde gekomen.

1948-04-02 De Synagoge. Naar wij vernamen, is de Jodenkerk in eigendom overgegaan aan de kerkeraad der Gereformeerde Kerk, ten einde ze te kunnen gebruiken als vergaderlokaliteit voor de jeugd.

1948-04-16 Advertentie. Ter gelegenheid van de opheffing onzer Modezaak, zeggen we al onze begunstigers hartelijk dank voor het genoten vertrouwen. Gez. Bosch, Voorstraat A-24, Hardenberg.

1948-05-07 Oud-burgemeester Overbeek stond terecht. Eindelijk was ook de beurt gekomen aan ir. Overbeek, in de bezetting burgemeester van Hardenberg, om berecht te worden door het Tribunaal. Volgens een uitvoerig verslag in het Dagblad van het Oosten verweerde hij zich twee uur achtereen op beschaafde wijze tegen de vragenvloed waaraan men hem onderwierp. Overbeek had vele functies in de partij en was reeds lid vanaf 1933. Hij zond zijn kinderen naar een Deutse Schule en zou o.a. door middel van een in het Duits geschreven brief aan de Sicherheits Polizei verzocht hebben, Hengelo te verlossen van de jood Meyer Kanteman. Kringleiders zou hij verzocht hebben om namen van vooraanstaande personen op te geven aan de S.D. Verder werd hem ten laste gelegd aanbrengen van de burgemeester van Rijssen en het verzamelen van namen van Meistakers, aspirant Duitsland-werkers en plutocratenzoontjes (voor gijzeling). Hij verklaarde de boeren in Mariënberg een boete te hebben opgelegd, toen ze geen paarden hadden geleverd, omdat majoor Krieg had gedreigd de paarden zonder vergoeding weg te zullen laten halen, als de vordering te Hardenberg en Slagharen niet beter zou verlopen dan te Mariënberg. De boeten werden terugbetaald. Mr. Sybrandy las als verdediger gunstige brieven voor van de vroegere wethouders der gemeente Hardenberg, de heer Van Dam, leider distributiedienst, de heer Boekhoven, chef secretarie en anderen. Met de woorden ‘Mocht ik iemand leed veroorzaakt hebben, dan wil ik hiervoor excuus vragen’, verliet verdachte de zaal. Uitspraak volgt.

1948-05-07 Diamanten jubileum. Volgende week hoopt het echtpaar S. Boersma en T. Boersma-v.d. Zwaag hun 60-jarig huwelijksfeest te herdenken. De heer Boersma is in deze omgeving bekend door het vervaardigen van kunstig uit papier gesneden boompjes, waarin hij dan een Bijbelse spreuk weet te verwerken, zodat het sierlijke bladwijzers zijn of ook, in de kamer opgehangen, woorden des eeuwigen levens in gedachten houden. Ongetwijfeld zal het de oudjes niet ontbreken aan medeleven op deze gedenkwaardige dag (zie ook advertentie in deze krant).

1948-05-21 Een krasse oude baas! De 72-jarige Willem Dorgelo, schoonvader van rijwielhandelaar De Jong te Hardenberg, heeft het bestaan, in gezelschap van een kleindochter, een dochter van hem, wonende in Den Haag, per fiets te bezoeken. In de prille morgen, om 4 uur vertrokken ze getweeën en om half acht stapten ze in de residentie van het zadel af. Het doel van de tocht was bereikt! Voorwaar een kranige prestatie, menig jongere zal het er niet groot op hebben, hem dat na te doen!

1948-05-28 De werkzaamheden aan de Modderwijk. Reeds lang heeft men gepraat over een betere wegverbinding in de richting Hoogeveen, thans heeft men besloten de Modderwijk te dempen om hierover de brede hoofdweg aan te leggen. De werkzaamheden zijn in volle gang, een hijskraan is aangebracht om de bagger uit de wijk te verwijderen. Ook zijn drie locomotieven met lorries gearriveerd die het zand uit Collendoorn vervoeren voor de demping van de wijk.