Ingebruikname Hardenberg Bacon Factory.

Dat Hardenberg met name na de oorlog een grote groei heeft doorgemaakt door de vestiging van industrieën, is bij velen wel bekend. Maar dat er in Hardenberg al ver voor de oorlog een belangrijke fabriek stond, de ‘Hardenberg Bacon Factory’, begint in de vergetelheid te raken. Die fabriek stond aan de oostzijde van de stad – aan de huidige Lage Gaardenstraat – en werd geëxploiteerd door de familie Nijman. De fabriek was destijds de belangrijkste werkgever binnen de grenzen van Stad Hardenberg.

Door aankoop van een perceel grond van kweker Jan Willem Boerrigter kon in 1907 een nieuwe fabriek gebouwd worden aan de Korte Steeg (ook wel op de Roeterskamp genaamd) te Hardenberg. Deze fabriek – later geadresseerd aan de Lage Gaardenstraat 9 – werd ingericht als exportslachterij. Het gemeentebestuur verleende de nieuwe fabriek een hinderwetvergunning en voorzag groeiende werkgelegenheid. Op 15 maart 1907 was de aanbesteding gehouden voor de bouw van het nieuwe fabriekcomplex. Daarbij was aannemer B.C. Koeslag uit Heemse als laagste inschrijver uit de bus gekomen en zodoende werd de opdracht hem gegund.

Bouwvergunningen uit deze tijd zijn in het archief van Stad Hardenberg niet bewaard gebleven en als gevolg daarvan is het niet mogelijk na te gaan hoe de eerste bouw er precies heeft uitgezien. Toch weten we wel wanneer de nieuwe fabriek startte, namelijk op 9 september 1907. De lokale krant Salland’s Volksblad meldt namelijk:
“Den 9den sept. is de nieuwe exportslagerij voor varkens in gebruik genomen. Door de groote vlucht die in de laatste jaren dit bedrijf der heeren J. Nijman & Zoon nam, werd het noodig met de slagerij te verhuizen naar buiten de kom der gemeente. De nieuwe slagerij is nu gebouwd dicht bij de los- en laadplaats bij het spoorstation. Voor de plaats is zulk een bedrijf een oorzaak van geregelden arbeid voor velen. Geregeld zijn 15 vaste arbeiders werkzaam, behalve de losse die op sommige dagen nog noodig zijn. Gedurende het winterseizoen worden hier iedere week 1000 tot 1500 varkens geslacht voor export naar Londen. De koele hangplaats 28 meter lang en 5 meter breed kan 600 stuks geslachte varkens bergen. Bij de vroegere inrichting der slagerij in de kom der gemeente veroorzaakte het afval enz. soms een onaangenamen geur, waarvan vooral de buren last hadden. Dat de slagerij naar buiten verplaatst en geheel naar de eischen van den tijd ingericht werd, is daarom, ook in dit opzicht, voor de gemeente van belang.”

Het blokje woningen (rechts boven) werd rond 1928 gebouwd aan de Korte Steeg. Het begin van die steeg is nog steeds te vinden als het kleine paadje tussen de Gramsbergerweg (begint tegenover Holtermanskamp) en Julianastraat. Het volgende deel van de Korte Steeg werd in de zestiger jaren Irenestraat. De Korte Steeg liep verder langs het blokje woningen, over de spoorlijn en is nog altijd gedeeltelijk te zien achter het ziekenhuis. Het liep verder langs het KI-station bij Van der Velde en kwam even verder uit op de Hoogenweg.

Het gebouw, zoals op de prentbriefkaart afgebeeld, was gebouwd aan de toenmalige Korte Steeg, de huidige Lage Gaardenstraat. In de fabriek was een exportslachterij, zouterij en worstfabriek gevestigd. Het gebouw was weloverwogen gebouwd in de nabijheid van de los- en laadplaats van de Noordooster Lokaalspoorwegmaatschappij. Dat vergemakkelijkte het transport aanzienlijk.

In 1929 fuseerde de firma Nijman & Zn. met Rutzou Ltd. uit Londen, omdat er moeilijkheden waren ontstaan op het gebied van de export. Het bedrijf werkte voortaan onder de welluidende naam: de N.V. Hardenbergsche Vleeschwarenfabriek of Hardenberg Bacon Factory. De bestaande fabriek werd vervolgens verbouwd, uitgebreid en ingericht voor de baconbereiding. Er werd een vetsmelterij, pekel-, hang- en paklokaal gebouwd, naast de al bestaande darmenwasserij, zouthok, stookhok, machinekamer en broeihok. De fabriek had in die tijd dertig mannen, twee vrouwen en vijf ‘jeugdige personen’ in dienst. De recessie in de dertiger jaren deden de firma al bijna de das om, maar de Duitse bezetting betekende het definitieve einde van de baconfabriek. De gebouwen werden gevorderd en niet veel later werd de firma failliet verklaard. Daarmee kwam een einde aan de vleesverwerkende industrie alhier.

Volg ons ook op https://www.facebook.com/historischeprojectenhardenberg/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.