Op 20 augustus 1896 werd dit ‘brandweerlied’ door ambtenaar ter secretarie J.A.G.M. baron van Lamsweerde opgedragen aan de Bornse Brandweer. Het document is bewaard gebleven in het archief van de vrijwillige brandweer Borne (Gemeentearchief Borne).
Op 15 november 1930 werd het zilveren jubileum (25-jarig bestaan) gevierd van de afdeling Borne van “Het Groene Kruis”. Het Twentsch dagblad Tubantia meldde twee dagen later:
Zaterdag had alhier in de schitterend versierde zaal van het gebouw voor Christelijke belangen de feestelijke herdenking plaats van het 25-jarig bestaan der afdeeling Borne van de vereeniging „Het Groene Kruis”. Behalve de leden en genoodigden waren ook vele afgevaardigden van verschillende vereenigingen en instellingen aanwezig, zoodat de zaal geheel gevuld was. Door den voorzitter, den heer I.J. Spanjaard werden allen hartelijk welkom geheeten. Het is voor mij een groot voorrecht, zeide spreker, u allen ’t hartelijk welkom te kunnen toeroepen. Het doet mij dubbel genoegen onder de aanwezigen op te merken Burgemeester en Wethouders van Borne, afgevaardigden van het Centraal Genootschap, Kinderherstelling- en Vacantiekolonies, „Het Roode Kruis”, en afgevaardigden van diverse andere vereenigingen, die zich op het veelzijdig terrein van naastenliefde bewegen, om in tijden van droevenis hulp en steun te verleenen. Ook breng ik nog eerbiedige hulde aan ds. Fleischer, den stichter der vereeniging „Het Groene Kruis”, welke vereeniging thans 882 afdeelingen telt met ca. een half millioen leden, zoodat door deze stichting iets groots tot stand werd gebracht. Ook bracht de voorzitter nog hulde aan den heer A. v. d. Wijk, secretaris-penningmeester, en het bestuur voor de prettige wijze van samenwerking en aan de regelingscommissie, die er voor gezorgd had om dezen dag zoo feestelijk mogelijk te maken en ten slotte aan den heer en mevr. Meijling, uit Hengelo (vroeger te Borne) die door het vervaardigen van een film over het Bornsche Groene Kruisleven toonden, hun groot meeleven met de vereeniging „Het Groene Kruis”. Hierna werd de leiding der bijeenkomst opgedragen aan den heer Leo Spanjaard, voorzitter der regelingscommissie, die zijn hartelijke gelukwenschen aanbood. Wij zijn, zeide spreker, allen doordrongen van het groote nut der vereeniging en hebben dan ook gemeend een stoffelijk blijk van onze belangstelling te moeten aanbieden, hetwelk bestaat in een voorzittershamer. Spreker hoopte, dat deze ook mocht medewerken tot groei en bloei der vereeniging. Hierna voerden verschillende sprekers het woord.
Allereerst sprak de heer Schaepman, burgemeester, die namens het college van B. en W. de hartelijke gelukwenschen aanbood en hoopte, dat de afd. Borne nog in lengte van jaren op dit gebied werkzaam mocht blijven. Hierna sprak de heer v. d. Steeg te Ommen, als voorzitter van de Alg. Ver. en Prov. Ver. „Het Groene Kruis”, in plaats van den heer dr. Hamaker, die verhinderd was. Dr. Hamaker hield op 26 Oct. 1905, op uitnoodiging eener voorloopige commissie alhier, een lezing over het werk van de Groene Kruis-beweging. Het gebouw van het Groene Kruis-leven. zeide spreker, klein begonnen, bestaat thans uit een flink gebouw en ik breng aan bouwers en oprichters hiervan nog hulde in de hoop, dat de beteekenis van het werk van het Groene Kruis nog in de toekomst mag stijgen. Hierna voerde het woord de heer Bos, administrateur van het Centr. Gen. voor Kinderherstellings- en Vacantiekolonies, die de vereeniging hartelijk gelukwenschte en dankte voor de prettige samenwerking, de heer Volkers sprak nog namens de moderne arbeidersbeweging, die ook heden deelt in de vreugde en tevens een bijdrage aanbiedt voor het werk der vereeniging. Ds. Wartena sprak namens de Diaconie der Ned. Herv. Gemeente en het „Scholtenfonds”. Dit zijn drie strijders, zeide deze spreker, Groene Kruis, Diaconie en Scholtenfonds, die tegen denzelfden vijand strijden, welke alle menschen bedreigt en dat is de ziekte. Hij dankte het Groene Kruis voor alles wat het deed voor vele zieken. Ook bood spreker een klein bewijs van meeleven aan. Ook spraken nog afgevaardigden o.m. van de afd. Hengelo en Enschede die ook de afd. Borne het beste toewenschten. De heer Höfte sprak namens de Vincentiusvereeniging, terwijl de heer W. Frost Gzn. namens de directie der firma S. J. Spanjaard sprak. Voorts waren nog verschillende schriftelijke en telegrafische gelukwenschen binnengekomen. De voorzitter der regelingscommissie sprak hierna nog eenige waardeerende woorden, waarna de voorzitter de heer I.J. Spanjaard, dank bracht aan de diverse sprekers en aan de schenkers van de diverse bloemstukken en andere cadeaux. Alle zieken in Borne, zeide de voorzitter, ontvingen hedenmiddag ter eere van dit feest een versnapering. Vervolgens werd door eenige dames en heeren „Ons Groene Kruis-lied” gezongen, met pianobegeleiding van mej. N. Spanjaard, onder leiding van mej. L. Spanjaard. Na de pauze werd door den heer Bos, administrateur van het Centraal Genootschap, een film vertoond „De Geschiedenis van Jantje”, waarvoor groote belangstelling bestond. Door Zuster Matthaei, Prov. Doe. der Moedercursussen, werd een Bakerpraatje gehouden. Op het tooneel werd hierna met betrekking hierop nog geïllustreerd hoe het was en hoe het is. Vervolgens werd een Kindersymphonie van Joseph Haydn, door Bornsche kinderen, met begeleiding van piano door mej. H. Spanjaard, ten gehoore gebracht. De heer A. Meijling wist door het vertoonen van zijn film over het Groene Kruisleven in Borne, de aanwezigen zeer te boeien. Het slot van de film was, dat aan mevr. I.J. Spanjaard een prachtijg bouquet werd aangeboden. Door Bornsche jongens en meisjes werd gezongen „Koor der Kinderen” van ds. Fleischer, onder leiding van mej. L. Spanjaard. Een strijkje bestaande uit leerlingen der Hoogere Textielschool te Enschede, verleende medewerking. Een en ander werd keurig uitgevoerd en de regelingscommissie met als hoofd de heer Leo Spanjaard komt zeer zeker een woord van lof toe. Het was een feestdag waarop Bestuur en leden met genoegen kunnen terugzien. Het feest werd bij gebrek aan ruimte in twee gedeelten gehouden, en wel ’s middags en ’s avonds.
Deze prachtige plaat troffen we vandaag aan in de vele duizenden foto’s tellende beeldcollectie van het Gemeentearchief Borne. We zien vier jongens en vier meiden op klompen. Op de achterzijde van de foto zien we dat de plaat is gemaakt door Foto Hubers, Hofstraat 17, Borne. Het handschrift op diezelfde achterzijde vermeldt: “Groene Kruis, klompendans, 9 april 1937”.
Afgelopen week ontving de gemeente een prachtige aanvulling op de Collectie Mulder-Knuif (toegang 005), namelijk een in 1776 gedrukt boekje, getiteld Meditatiën over de vergevinge der zonden…
Wat het boekje echt bijzonder maakt, zijn de aantekeningen op de eerste paar schutbladen. Daar lezen we o.a.:
Hermina Selderhuis hoort dit boek toe. Ik ben geboren in het jaar 1771, den 12 jannuarij en getrouw in het jaar 1802 den 6 july in Borne met Johannes Jacobs.
Johannes Jacobs was de een na laatste richter van Borne (van 1796 tot 1803). Hij overleed in 1813 in den ouderdom van 65 jaar en 11 mante en 11 dag en begraven smandags den 4 october 1813 R.I.P.
Op de rechterpagina schrijft de weduwe Jacobs-Selderhuis dat zij op 13 februari 1817 voor de tweede keer getrouwt is. Haar bruidegom van Johannes Antonius Mulder uit Borne. Uit het tweede huwelijk werden kinderen geboren en een van hun rechtstreekse nazaten schonk het boekje.
Bezig met het metadateren van de oude persoons- en gezinskaarten stuitte een van onze vrijwilligers op deze kaart van Selfried Fuchs. De in 1913 in het Duitse Königshütte geboren joodse koopman kwam in 1935 vanuit Berlijn wonen bij B.J. Geerdink aan de Hengeloschestraat 17 in Borne. Hij verbleef er slechts twee maanden.
Selfried Fuchs werd in de Tweede Wereldoorlog opgepakt en vastgezet in Westerbork. Meer over zijn indrukwekkende verhaal lees je op de website van het Herinneringencentrum Kamp Westerbork.
De gemeente Borne heeft vorig jaar vele tientallen duizenden persoonskaarten laten digitaliseren. De kaarten zijn gescand voor de interne bedrijfsvoering, zodat ze sneller en gemakkelijker door de medewerkers van publiekszaken te raadplegen zijn. Tot deze serie niet-openbare kaarten behoren ook een aantal zgn. ‘verblijfsvergunningen’.
Een verblijfsvergunning werd kort na W.O.-II uitgereikt aan inwoners zonder Nederlandse nationaliteit. In dit specifieke geval werd een vergunning verleend aan Johann Hermann Deppe die de Duitse nationaliteit bezat. Deppe was op 2 maart 1904 geboren in het Duitse Rastede en kreeg middels dit document toestemming om een maand in de gemeente Borne te verblijven, namelijk van 1 tot 30 juni 1948. Vervolgens werd de toestemming jaar op jaar verlengd, totdat het ‘vol’ was.
De verblijfsvergunning werd, als het volgeschreven was, weer ingenomen door de medewerker van de afd. Bevolking en gearchiveerd in de serie ‘vervallen verblijfsvergunningen’. Vervolgens werd, indien van toepassing, een nieuwe vergunning verstrekt. Zo ook in het geval van Johann Hermann Deppe.
De vergunningen van Johann Hermann bevatten niet alleen zijn pasfoto, maar ook een vingerafdruk.
Deppe was in 1932 in het Limburgse Simpelveld gehuwd met Anna Christina Scheve uit Emmen. Zijn beroepen waren tuinman, grondwerker en bankwerker. Volgens het Staatsblad van 10 januari 1963 werd Johan Herman Deppe genaturaliseerd tot Nederlander. Hij woonde aan de De Ruyterstraat 43.
Op 6 januari 1938 kwam de koster van de Bornse katholieke kerk door kolendampvergiftiging om het leven. Het betrof de 39-jarige timmerman Jozefus Johannes Bronswijk. Hij was geboren in het Friese Steggerda en in 1929 te Borne getrouwd met de Bornse Grada Maria ten Tusscher.
Op 16 december 1937 vierde burgemeester Schaepman van Borne zijn 12½-jarig ambtsjubileum.
Sinds april 2023 wordt door een tiental vrijwilligers van het Gemeentearchief Borne en de Heemkundevereniging gewerkt aan het zgn. ‘metadateren’ van vele tienduizenden scans van de volkstellingen en bevolkingsregisters van de gemeente Borne (1830-1920).
Gisteren kwamen de vrijwilligers – bijna voltallig – bijeen in het gemeentehuis om, onder het genot van een kop koffie met wat lekkers, met elkaar de eerste successen te vieren, uitdagingen te bespreken en een nadere toelichting te krijgen van archivaris Niels Bakker. Inmiddels zijn de oudste registers, namelijk de volkstellingen van 1830 en 1840, al helemaal ‘ontsloten’. De scans zijn voorzien van metadata, zoals achternamen, voornamen en geboorteplaatsen, zodat ze heel eenvoudig online te vinden zijn. Bijna 10.000 inwoners van de dorpen Borne, Hertme, Zenderen en Bornerbroek zijn inmiddels al ingevoerd en nu wordt door de enthousiaste vrijwilligers gezwoegd op de bevolkingsregisters van 1850.
Nieuwsgierig? Kijk gerust eens op www.archieven.nl
Ook het scannen van alle persoonskaarten, gezinskaarten en woningkaarten maakte deel uit van het digitaliseringsproject #BevolkingBorne.
Een bijzonder stapeltje persoonskaarten is afzonderlijk gescand. Op de kaarten was/is namelijk een pasfoto van de inwoner geniet. Zo ook deze bijzondere mooie kaart van Johanna Groothuis uit Borne.
Johanna was op 1 mei 1860 geboren in Lonneker, als dochter van molenmaker Jan Groothuis en Willemine Möring. Ze was op 18 maart 1886 te Enschede getrouwd met Johann Gerhard Janssen uit Völlen in Westfalen. Het echtpaar kreeg zeker vier dochters, van wie er eentje op 4-jarige leeftijd overleed.
Op 7 maart 1941 vestigde het echtpaar zich te Borne aan de Molenkampsweg 18, afkomstig uit Hengelo. De ambtenaar van de burgerlijke stand noteerde dat Johanna ‘staatloos’ was.
Haar man stierf te Borne op 2 februari 1946 en Johanna zelf overleed daar op 91-jarige leeftijd. Haar sterfdatum, 2 september 1951, werd aangetekend op de persoonskaart en vervolgens werd deze ‘doorgehaald’.
Vandaag, ruim 70 jaar na haar overlijden, kunnen we haar, dankzij de bewaard gebleven persoonskaart met pasfoto, enigszins aan het verborgen verleden onttrekken..
