’t Bruins of Broens

Schout J.G. Pruim verleed op 6 mei 1797 de huwelijksvoorwaarden tussen bruidegom Arend Bruins en bruid Maria Jansen Lamberts. Ze zouden op 25 mei trouwen in de kerk te Heemse. Het jaar erop, op 18 februari, werd hun dochter Zwaantjen geboren op ’t Broens te Diffelen. In april 1804 overleed Arend, waarna zijn weduwe in maart 1805 hertrouwde met Reinder Jonkhans, afkomstig uit Duits Wielen. Vervolgens overleed Maria Lamberts op 20 oktober 1810 in Diffelen, waarna haar weduwnaar op 26 oktober 1811 te Hardenberg hertrouwde met Gerritdina Vrielink.

Reinder Jonkhans overleed op 19 april 1825 op ’t Broens. Weduwe Gerritdina Vrielink hertrouwde op 15 juli 1826 te Heemse met Willem Meulman uit Eerde bij Ommen.

Op 30 juni 1826 verscheen notaris Antoni van Riemsdijk ’s ochtends om acht uur ten woonhuize no. 4 van het erve Broens te Diffelen. Hij deed dat op verzoek van:
1. Gerritdina Vrielink, wonende op ’t Broens, weduwe van Reinder Jonkhans die op zijn beurt vroeger getrouwd was met Maria Lamberts die op haar beurt daarvoor getrouwd was met Arend Bruins. Zij hadden allen in leven de landbouw uitgeoefend op erve Bruins. Gerritdina verscheen voor haarzelf, maar ook als moeder en voogdes over de minderjarige kinderen Maria Jonkhans (oud 14 jaar), Willemina Jonkhans (oud 11 jaar), Jan Jonkhans (oud 9 jaar), Gerridina Jonkhans (oud 7 jaar), Gerrit Jan Jonkhans (oud 4½ jaar) en Berendina Jonkhans (oud 2 jaar).
2. Willem Meuleman, landbouwer te Diffelen, aanstaande echtgenoot van Gerridina Vrielink.
3. Jan Jonkhans, landbouwer te Wielen, in naam en kwaliteit van voogd over zijn nicht en neef Aaltjen Jonkhans (oud 20 jaar) en Hendrik Jonkhans (oud 18 jaar), meerderjarige kinderen van wijlen zijn broer Reinder Jonkhans en van diens overleden echtgenote Maria Lamberts
4. Zwaantjen Bruins, echtgenote van Engbert Odink, landbouwer te Heemserveen; meerderjarige dochter van Arend Bruins en Maria Lamberts
5. Egbert Beenen, landbouwer in de Meene, in naam en kwaliteit van toeziend voogd over de minderjarige kinderen, zijne nichtjes en neefjes
6. Hermannus of Mannes Eshuis voormaals Lamberts, landbouwer te Diffelen, in naam en kwaliteit van toeziend voogd over de minderjarige Aaltjen Jonkhans en Hendrik Jonkhans, zijne nicht en neef.
Zij allen wensten dat de notaris een boedelinventarisatie opmaakte van de onroerende en roerende goederen behorend tot de nalatenschap van Reinder Jonkhans (aktenr. 565, scan 82).

Notaris Antoni van Riemsdijk verscheen op 2 augustus 1831 op ’t erve Broens in Diffelen om een aantal in gasten te velde staande percelen rogge te veilen op verzoek van koopman Gerrit Crull, wonend op den Beld of Nyberg te Venebrugge (aktenr. 957, scan 97).

Op de oudste kadastrale kaart van 1832 staat het erve Bruins vermeld als eigendom van de erfgenamen van Hermannus Crull te Duits Wielen. De boerderij staat op legger 68 onder sectie I no. 215. 

 

Fragment van oorspronkelijke minuutkaart, anno 1832.

 

In het archief van de voormalige gemeente Ambt Hardenberg wordt deze brief bewaard, gedateerd, 21 augustus 1835, betreffende diefstal op ’t erve Broens in Diffelen:
Op heden den 21en augustus 1835, des morgens ten 9 uren, compareerde voor ons Antoni van Riemsdijk, burgemeester der gemeente het Ambt Hardenbergh, kwartier van Sallandt, provincie Overijssel, Willem Meulman, landbouwer op het erve het Broens te buurtschap Diffelen in de gemeente, klaaglijk te kennen gevende, dat hem in den avond van den 19e dezer ongeveer ten 9 uren ter zelfder buurtschap aan de rivier de Vecht bij de zogenaamde laage St…, alwaar hetzelve ter bleek was liggende, zijn ontstolen een aantal van zeventig linnen zo mans als vrouwen hemden, tien dito beddelakens en dertien dito kussenslopen, mitsgaders drie blaauw gestreepte catoene vrouwenrokken en twee zwartgestreepte wollen dito, zijnde sommige der aangegevene hemden gemerkt met de letter W en anderen met de letter I. Dat deze goederen door zijne huisgenoten in den morgen van dien dag aldaar ter bleek waren gelegd geworden en ook den gehelen dag bewaakt en opgepast door des klagers dochter, die echter tegen den avond zich huiswaarts had begeven om de nodige hulp tot de te huis brenging van hetzelve te gaan vragen en waarop dan ook dadelijk de klager den wagen had doen inspannen waarmeede twee zijner knechten met het bedoelde meisjen zich derwaards begaven om hetzelve op te halen, dan bevonden bij hunnen komst op de plaats den diefstal uitgevoerd. Dat hij klager omtrend den dader of de daders van den onderwerpelijken diefstal niet anders weet aan of op te geven, als dat, zo hij heeden morgen door den landbouwer Hendrikus Kolkman te Diffelen voorzeid, aan de rivier de Vecht wonende, was geinformeerd, ten dage van den gepleegden diefstal zich in de nabijheid der opgedagte bleek hadden vertoond twee manspersoonen, zich bezig houdende met in de Vecht te visschen, en welke zouden behoren onder het zogenaamde hier in den omtrek bekende borstelmakers-bende te Vriesenveen te huis horende. Dat hij klager intusschen na de ontdekking van den gepleegden diefstal met behulp van de ingezetenen der geheele buurtschap Diffelen en die van den daartegen over liggenden Mariënberg onder Bergentheim, alles vruchteloos heeft afgezogt en zonder eenige der gestolene goederen nog suspecte persoonen te ontdekken.

In de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant van 7 november 1851 werd de openbare verkoop van ’t erve Broens aangekondigd. Het erf werd op dat moment, volgens de advertentie, bemeijerd (gepacht) door W. Meuleman. Deze Willem Meulman was geboren in Eerde en op 15 juli 1826 te Heemse getrouwd met Gerridina Vrielink, de weduwe van Reiner Jonkhans.

 

 

Legger 1041/11: Sectie I-215. Huis en erf. Eigendom van Harm Scholten, landbouwer te Heemse (zie register van overschrijving hypotheken, deel 313, nr. 91). Hij was op 26 mei 1848 te Heemse getrouwd met Harmiene Kamphuis uit Daarle. Het echtpaar verhuisde van Heemse naar Diffelen. Hun eerste kind, Jennigjen, was nog in Heemse geboren op 11 april 1849. Zij werd boedelhoudster en trouwde op 21 maart 1874 te Heemse met Gerrit Jan Odink uit Collendoorn. Na diens jonge overlijden (hij werd slechts 44 jaar), hertrouwde Jennigjen op 20 mei 1882 te Heemse met Hendrik Veurink uit Rheeze. Huisnr. F-24. In 1885 boedelscheiding. Over op:
Legger 4524/5: Eigendom van Harm Scholten en zoon Egbert Scholten (zie register van overschrijving hypotheken, deel 337, nr. 89). Huis, erf, schuur, schaapskooi en varkenshok. In 1887 bijbouw en redres. Over op: 

 

Kadastrale hulpkaart, anno 1887.

 

Legger 4723/1: Nieuwe sectie I-1328. Huis, schuren en erf. Eigendom van Harm Scholten en Egbert Scholten. In 1891 vereniging van percelen. Over op:

 

Kadastrale hulpkaart, anno 1891.

 

Legger 4723/2: Nieuwe sectie I-1331. In 1898 en 1899 stichting. Over op:

 

Kadastrale hulpkaart, anno 1899.

 

Legger 4723/5: Nieuwe sectie I-1335. Huis, schuren, kookhuis en erf.

In november 1903 raasde een hevige storm over Diffelen. Het Salland’s Volksblad meldde dat bij landbouwer Scholten (Broes-Ep) een roggeberg met kap en al zodanig uit elkaar woei dat de oogst links en rechts verspreid lag…

In 1913 vernieuwing en bijbouw. Egbert Scholten overleed op 29 mei 1928, waarna ’t erve eigendom werd van weduwe Hermina Scholten-Ekenhorst. In 1940 vernieuwing. Over op:
Legger 4723/6: Nieuwe sectie I-1870. Huis, schuren, bouw- en grasland. In de oorlog werd de boerderij verwacht. In 1945 werd ie afgebroken. Over op:

 

Kadastrale veldwerkkaart, anno 1948.

 

Kadastrale hulpkaart, anno 1949.

 

Legger 4723/7: In 1946 stichting en in 1953 stichting woonhuis.

 

Kadastrale hulpkaart, anno 1955.

 

In 1968 verkoop gedeelte. Over op:

 

Kadastrale hulpkaart, anno 1968.

 

Legger 4223/14: Nieuwe sectie I-2044. Twee huizen, schuren, bouw- en weiland. Eigendom van Hermina Scholten-Ekenhorst (3/4e deel) en Harm Scholten (1/4e deel). In 1976 splitsing. Over op:

 

Kadastrale hulpkaart, anno 1976.

 

Legger 5281/159: Nieuwe sectie I-2197. Huis, tuin en weiland. Grote Esweg 18. Eigendom van Harm Scholten en echtgenote Zwaantje Nijmeijer. Zij waren op 1 juni 1945 getrouwd te Hardenberg.