Gerrit Jan Pruim

Gerrit Jan Pruim (1783-1851) was een hoofdonderwijzer die les heeft gegeven aan de openbare lagere school te Stad Hardenberg. Daarnaast was hij koster en doodgraver.


Gerrit Jan was geboren op 30 juli en gedoopt op 3 augustus 1783 te Dalfsen, als zoon van Gerrit Pruim en Aaltje Baarslag. Hij trouwde op 21 juli 1805 te Hardenberg met zijn nichtje Hendrika Pruim. 

In oktober 1804 was Gerrit Jan Pruim door de Magistraat van de stad Hardenberg benoemd tot assistent en eventuele opvolger van zijn schoonvader en oom Martinus Pruim. In 1805 volgde de definitieve benoeming tot schoolmeester aan de eenklassige school in Hardenberg. Op 6 maart 1806 werd hij geëxamineerd door het schoolbestuur van Overijssel. In 1809 werd Gerrit Jan door het stadsbestuur aangesteld als eerste betaalde doodgraver. Dat deed hij naast zijn werk als schoolmeester en koster.

Volgens een opgave uit 1811 gaf Pruim aan 110 leerlingen les in de ‘Hollandsche taal, rekenen en schrijven’. Op 21 oktober 1850, een half jaar voor zijn overlijden, maakte hij de verhuizing mee van de oude school naar het nieuwgebouwde eenklassige schoolgebouwtje aan de Achterstraat. De Provinciale Overijsschelsche en Zwolsche Courant meldde indertijd dat de oude onderwijzer Gerrit Jan Pruim de leerlingen was voorgegaan in hun wandeling van de oude naar de nieuwe school. Pruim had de Hardenbergse jeugd toen al meer dan 45 jaar onafgebroken les gegeven.

Meester Pruim overleed op 28 april 1851 in zijn woning aan de Voorstraat, waarna de burgemeester per brief de Commissaris des Konings op de hoogte stelde:
“Ik vinde mij in de treurige omstandigheid uwe excellentie bij deeze te berigten, dat den schoolonderwijzer deezer steede, Gerrit Jan Pruim, in den laten avond van den 28e deezer in den ouderdom van 67 jaren en na eene ongesteldheid van 14 dagen is overleden, zodat den betrekking daardoor is komen te vacceren”.

Na zijn overlijden werd in ‘Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding’ gemeld: 
“Gemeente Stad Hardenberg. Op den 28 april jl. overleed de algemeen geachte onderwijzer Gerrit Jan Pruim, in den ouderdom van bijna 68 jaren, waarvan hij er 46 als onderwijzer aan de openbare school alhier doorgebragt had. Algemeen bemind bij de ingezetenen om zijn braaf karakter en aangenamen en beschaafden omgang, wist hij, in de kracht van zijn leven, door ontwikkeling der zielsvermogens, en leiding tot godsdienstigheid, orde en werkzaamheid, zijne school tot eene practische nuttigheid voor het volgend maatschappelijk leven zijner leerlingen op te voeren, waarin hij vele zijner ambtgenooten achterliet. Door zijne onvermoeide werkzaamheid zoo op onderwijzers-gezelschappen als anderzins, bragt hij veel toe tot vorming en verbetering van het personeel der omliggende buurtschapsscholen. Te regt wordt de brave grijsaard door allen, die hem gekend hebben, algemeen betreurd. In afwachting van eenen bekwamen provisionelen onderwijzer, blijft de ondermeester voor het oogenblik met het onderwijs belast”.