Gerrit Jan Broekroelofs

Gerrit Jan Broekroelofs (1817-1886) was een hoofdonderwijzer die les heeft gegeven aan de openbare lagere school te Radewijk.


Gerrit Jan Broekroelofs is geboren op 30 april 1817 te Radewijk, als zoon van Egbert Broekroelofs en Berendine Roelofs. Hij trouwde op 14 april 1848 te Ambt Hardenberg met Geesjen van ’t Laar. Zijn zes jaar oudere broer Hendrik was ook onderwijzer. Gerrit Jan werd in 1838 benoemd tot schoolmeester in Radewijk. Vanaf 27 oktober was hij het hoofd van de school en tegelijkertijd de enige leraar. Hij was als sollicitant verkozen boven de andere kandidaat, Hendrik van Faassen, omdat die niet al te best was in rekenen. Broekroelofs was goed in lezen, schrijven, rekenen, taal-kennis en onderwijskunde en bezat de vierde rang in de provincie Overijssel. Hij gaf les aan gemiddeld dertig leerlingen. Op 16 oktober 1839 werd Gerrit Jan geĂ«xamineerd, waarna hij op 22-jarige leeftijd werd bevorderd naar de derde rang.

Uit een bewaard gebleven rapport van de schoolopziener, gemaakt in 1859, blijkt dat deze een niet al te hoge pet op had van het door Broekroelofs gegeven onderwijs. De staat van het schoollokaal was echter wel goed. Het schoolgeld bedroeg gemiddeld drie gulden per leerling per jaar. Eind 1873 werd Broekroelofs twee weken geschorst als hoofdonderwijzer, zonder behoud van traktement.

Vanwege een wijziging in de onderwijswet, die op 1 april 1877 in werking was getreden en van de school in Radewijk een ‘hoofdschool’ maakte, was Broekroelofs niet langer bevoegd aan het hoofd daarvan te staan vanwege het ontbreken van een hoofdakte. Als tijdelijk waarnemer zou hij wel onderwijs mogen blijven geven. Op 30 januari 1878 richtte hij zich tot de raad van Ambt Hardenberg met een verzoek om eervol ontslag, op grond van ongeschiktheid door lichaamsgebreken. Gerrit Jan hield dus de eer aan zichzelf. Het ontslag werd hem verleend per 1 februari 1878 en vanaf die tijd ontving hij van de staat een pensioen van ruim 300 gulden per jaar. Broekroelofs had maar liefst veertig jaar les gegeven op een en dezelfde plek, zijn geboortedorp Radewijk.

Daarna was er nog even sprake van dat Broekroelofs als tijdelijk waarnemend onderwijzer zou worden aangesteld, maar schoolopziener Van Pallandt was het daar niet mee eens: “Het gaat toch niet aan iemand die op grond van ongeschiktheid gepensioneerd wordt, nu weer in qualiteit van tijdelijk waarnemer te laten functioneren? Dat zou zeer bepaald een aller vreemdsten indruk maken”. Daarop werd per 10 januari 1879 een nieuwe hoofdonderwijzer benoemd: de heer M. Glas die hulponderwijzer te Zwolle was. Hij heeft de school mogelijk niet kunnen vinden, want Broekroelofs bleef ook in de eerste vijf maanden van dat jaar de school waarnemen totdat de uit Erm afkomstige J. Bergsma het stokje van hem overnam. Meester Broekroelofs overleed op 10 februari 1886, oud 68 jaar.